Zdrowie

poniedziałek, 16 listopad 2015 18:28

Aktywne życie emeryta
Wyróżniony

Napisała
  • wielkość czcionki Zmniejsz czcionkę Powiększ czcionkę
  • Wydrukuj
  • Email
Oceń ten artykuł
(8 głosów)
Aktywne życie emeryta Army Medicine / Flickr / CC BY 2.0

Spory na temat zasadności podniesienia wieku emerytalnego w Polsce (i nie tylko) trwają w najlepsze. Wiele osób z trwogą myśli o wydłużeniu czasu, w którym będą musiały pozostawać aktywne zawodowo. Tymczasem członkowie wciąż rosnącej grupy tych, którzy mają ten etap życia już za sobą, niejednokrotnie skarżą się na nudę, poczucie braku sensu i bycia niepotrzebnym.

 

Trzeba powiedzieć jedno: nawet jeśli praca bywa męcząca, to właśnie ona daje nam motywację do codziennego wstawania z łóżka i wykonywania rozmaitych aktywności. Dzięki niej podejmujemy różne wyzwania i osiągamy cele, co w wielu przypadkach przynosi poczucie spełnienia i samorealizacji. Przez większość dorosłego życia funkcjonujemy w określonym rytmie. Uczymy się dostosowywać swój harmonogram dnia do czasu spędzanego w firmie, a w zamian oczekujemy gratyfikacji finansowej oraz możliwości rozwoju zawodowego. Dodatkową korzyścią jest stała stymulacja do aktywności fizycznej i umysłowej. Zdarza się więc, że upragniona emerytura zamiast stanowić czas na zasłużony odpoczynek, staje się przyczyną pogorszenia samopoczucia i popadnięcia w marazm. Badania pokazują, że może nawet prowadzić do problemów ze zdrowiem, trwałego obniżenia nastroju, a nawet epizodów depresyjnych.

Co robimy na emeryturze?

Zakończenie pracy zawodowej to jedna z najpoważniejszych zmian w życiu człowieka. Następuje znaczące przeorganizowanie rytmu dnia i czynności, które wykonujemy w tym czasie. Jakie zajęcia wybierają seniorzy? Z badań CBOS, przeprowadzonych w 2012 roku, wynika, że niemal wszyscy (98%) spędzają czas, oglądając telewizję. Oprócz tego najczęściej wybieranymi odpowiedziami były: spotkania ze znajomymi i rodziną, chodzenie do kościoła, słuchanie radia, czytanie książek i czasopism oraz chodzenie na spacery.

Warto pozostać aktywnym

Kiedy jesteśmy młodsi i przeciążeni pracą, często fantazjujemy o emeryturze. Jawi się nam ona wtedy jako ogrom wolnego czasu, który wykorzystamy na zwiedzanie świata, rozwijanie swoich pasji i wszystko to, na co, z uwagi na obowiązki zawodowe i rodzinne, w tej chwili nie mamy czasu. Przytoczone badania wskazują jednak, że kiedy przychodzi ten upragniony moment, zasiadamy przed telewizorem, oglądając seriale, zamiast realizować te zamierzenia.

Taki tryb życia nie sprzyja zachowaniu zdrowia, dobrej kondycji, a także zaspokajaniu potrzeby akceptacji, przynależności i samorozwoju. Pomimo pokusy oddania się błogiemu lenistwu, warto mobilizować się do produktywnego wykorzystywania czasu, znaleźć w sobie energię i motywację do działania. Na szczęście powoli zmienia się stereotyp emeryta jako osoby mało aktywnej i wycofanej z życia społecznego. Powstaje coraz więcej miejsc, w których seniorzy mogą kreatywnie spędzać czas, nabywać nowe umiejętności oraz je rozwijać, a także realizować się towarzysko.

Zajęcia dla seniora

Tym, którzy nie mają pomysłu na to, co zrobić z wolnym czasem, naprzeciw wychodzą Kluby Seniora, Uniwersytety Trzeciego Wieku i Domy Dziennego Pobytu. W większych miastach takich placówek zwykle jest wiele, jednak można je znaleźć również w mniejszych miejscowościach. Najczęściej powstają przy różnych organizacjach, takich jak fundacje, parafie, kluby osiedlowe czy ośrodki kultury.

W Klubach seniorzy mają okazję poznać bliższych lub dalszych sąsiadów, co niejednokrotnie skutkuje nawiązywaniem nowych przyjaźni (a czasem nawet bardziej romantycznych relacji...). Członkowie zwykle sami decydują o tym, jak mają ochotę spożytkować swój czas i jakie zajęcia byłyby dla nich atrakcyjne. Zatrudnieni specjaliści dbają o wszechstronny rozwój klubowiczów i zapewniają dostęp do różnorakich form rozrywki, który ciężko byłoby im sobie zapewnić na własną rękę. Powstają koła zainteresowań i sekcje, dzięki którym emeryci mają okazję rozwijać swoje pasje, a także nabywać nowe umiejętności i odkrywać nieujawnione dotąd talenty. Zdarza się też, że tego typu instytucje organizują wycieczki krajoznawcze lub wyjścia do muzeów, teatrów, na imprezy kulturalne itp. Jako wyjazdy grupowe są one atrakcyjne finansowo, więc stanowią dobry pomysł na podniesienie standardu życia seniorów, bez znacznego obciążania ich kosztami. Zwłaszcza, że w niektórych przypadkach gmina dodatkowo oferuje swoje dofinansowanie.

Uniwersytety Trzeciego Wieku są zaś instytucjami, które skupiają się na umożliwieniu starszym osobom dalszej edukacji. Prowadzone są tam wykłady z różnych dziedzin, a także dodatkowo płatne zajęcia fakultatywne. To świetny sposób na stałą stymulację umysłu, a tym samym zachowanie go w dobrej kondycji.

Należy pamiętać, że aktywność intelektualna jest ważna każdym wieku. Po przejściu na emeryturę mamy coraz mniej okazji do jej podejmowania, trzeba więc samodzielnie się o nią zatroszczyć, na przykład poprzez uczestniczenie w zajęciach organizowanych przez Uniwersytet Trzeciego Wieku, ale też czytanie książek, grę w szachy czy rozwiązywanie krzyżówek. W ten sposób mamy szansę opóźnić i złagodzić pojawiające się z wiekiem problemy z pamięcią, koncentracją i ogólną sprawnością intelektualną. Ćwiczenia funkcji poznawczych stanowią ważny element profilaktyki chorób otępiennych, takich jak choroba Alzheimera czy otępienie z ciałami Levy’ego.

Coraz bardziej popularną formą spędzania wolnego czasu, a zarazem realizowania potrzeby bycia przydatnym, jest wolontariat. Jego istotą jest bezinteresowna, dobrowolna pomoc osobom, które nie są naszymi krewnymi czy przyjaciółmi. Dla seniorów jest to dobra okazja do dzielenia się swoją wiedzą oraz doświadczeniem, szansa na wyjście z domu i nawiązanie nowych znajomości. Może też stanowić sposób na łagodne przejście od zakończenia pracy zawodowej do nowego porządku życia na emeryturze. Dzięki zaangażowaniu w działalność wolontaryjną nie zwalniamy obrotów, nadal żyjemy aktywnie, a przy tym czujemy się potrzebni.

Praca, którą będziemy wykonywać może być zgodna z naszym wykształceniem i dotychczasowym doświadczeniem zawodowym (np. emerytowani nauczyciele pomagają dzieciom w odrabianiu lekcji, prawnicy udzielają bezpłatnych porad prawnych w fundacjach). Może być też okazją do realizowania pasji i zainteresowań, na które nie mieliśmy czasu, pracując lub szansą na spróbowanie swoich sił w zupełnie nowej dla nas dziedzinie. To my decydujemy, ile czasu chcemy poświęcić na tę działalność – może to być nawet godzina tygodniowo. Nie musimy rezygnować z innych aktywności i obowiązków, takich jak pomoc w opiece nad wnukami czy inne zajęcia (np. w ramach wspomnianych wcześniej Klubów Seniora).

Wolontariat to z definicji bezinteresowna pomoc, jednak warto spojrzeć na niego jak na transakcję wymiany. Wykonując bezpłatną pracę, ofiarowujemy swój czas i wysiłek innym osobom, umożliwiamy istnienie wielu organizacjom pozarządowym (fundacjom i stowarzyszeniom), ale też czerpiemy korzyści dla siebie – nie są one co prawda materialne, ale mogą znacznie wzbogacić nasze codzienne życie. Wielu wolontariuszy podkreśla, że tego typu działalność przynosi im ogromną satysfakcję, umacnia poczucie własnej wartości i motywuje do dalszego podejmowania wyzwań. Daje też poczucie sprawczości, ponieważ umożliwia świadome wywieranie wpływu na otaczającą rzeczywistość. Ponadto jest okazją do nabywania nowych umiejętności i rozwijania tych, które do tej pory zaniedbywaliśmy z powodu braku czasu. Praca w Domach Dziecka lub fundacjach pomagających dzieciom może zaś przynieść spełnienie tym seniorom, którzy marzą o wnukach. W ten sposób mogą zapewnić opiekę tym, którzy nie mogą liczyć na nią ze strony własnych krewnych, a jednocześnie zaspokoić swoją potrzebę kontaktu z maluchami, nie wywierając presji na własnych dzieciach w kwestii ich planów prokreacyjnych.

Niezwykle cenne jest również to, że grono wolontariuszy tworzą osoby w różnym wieku, gdyż wielorakie umiejętności i doświadczenia pozwalają im na udzielanie bardziej kompleksowej pomocy. Wspólna praca daje także okazję do budowania relacji międzypokoleniowych – młodzi mają szansę odkryć pozytywne cechy seniorów, a starsi wyzbyć się negatywnych stereotypów na temat „tej dzisiejszej młodzieży” . Zbliżając się do siebie, możemy zapobiec uczuciu osamotnienia i izolacji, poszerzyć swoje kontakty towarzyskie i uczyć się od siebie nawzajem.

Jeśli uważasz, że sport jest tylko dla ludzi młodych, najwyższy czas zweryfikować ten pogląd. Aktywność fizyczna jest ważna w każdym wieku i warto potraktować ją jako nieodłączny element zdrowego trybu życia. Nie każdy musi trenować wyczynowo i startować w maratonach – wybierz takie ćwiczenia, na jakie pozwala ci twój stan zdrowia. Ruch jest sposobem na zapobieganie zwyrodnieniom stawów i dolegliwościom bólowym podczas poruszania się. Jeśli już cierpisz na jakieś przypadłości, zasięgnij opinii lekarza i wspólnie z nim ustal, jaka forma aktywności ci się przysłuży. Gimnastyka poprawia krążenie, pomaga dotlenić tkanki i organy wewnętrzne, a także korzystnie wpływa na pracę serca. Zmiany te oddziałują pozytywnie nie tylko na kondycję fizyczną, ale też na pracę mózgu, co pomaga w zachowaniu dobrej sprawności umysłowej. Na emeryturze mamy więcej czasu niż podczas pracy zawodowej, dlatego nie powinniśmy traktować jej jak zwolnienia z uprawiania sportu. Wprost przeciwnie – powinna być dla nas dodatkową motywacją!

Część seniorów ma jedną, ulubioną dziedzinę sportu, którą trenują od lat. Inni do tej pory nie mieli czasu lub motywacji do ćwiczeń i dopiero po zakończeniu pracy zastanawiają się nad wyborem aktywności dla siebie. Jaki rodzaj wybrać?

Obecnie dużą popularnością cieszy się marsz z kijkami, czyli nordic walking. Ma on sporo zalet – nie obciąża organizmu w porównaniu do innych aktywności fizycznych, a przy tym jest bardzo wydajny. Angażuje niemal wszystkie partie mięśniowe, pomaga odciążyć stawy kończyn dolnych oraz kręgosłupa. By przynosić wymienione korzyści zdrowotne, ćwiczenia muszą być wykonywane poprawnie, dlatego na początku warto poprosić kogoś bardziej doświadczonego o pokazanie, jak należy maszerować. Ważne jest również to, by podłoże, po którym idziemy, było miękkie – niech nie będzie to chodnik, a leśna ścieżka lub polna droga. Więcej informacji na temat nordic walkingu możesz znaleźć tutaj.

Pozytywny wpływ na zdrowie seniora wywierają także ćwiczenia na basenie. One również angażują wiele partii mięśni oraz odciążają stawy, a sam trening w wodzie jest o wiele mniej męczący niż ćwiczenia „na sucho”. Do wyboru mamy pływanie lub zajęcia z instruktorem, takie jak aqua aerobik. Warto zwrócić uwagę na grupy dedykowane osobom starszym, z dostosowanym poziomem trudności i intensywnością zajęć.

Dobrze jest również włączyć aktywność fizyczną do naszych codziennych czynności. Nie trzeba przecież iść na trening, by zaznać dawki ruchu. Może to być uprawianie przydomowego ogródka, spacery z psem czy pokonywanie niewielkich odległości na rowerze lub pieszo, zamiast podróżowania autobusem. Jeśli się zastanowisz, na pewno znajdziesz wiele okazji do dbania o kondycję fizyczną, nie modyfikując przy tym znacznie swojego planu dnia.

Emerytura jest też świetnym momentem na to, by zacząć podróżować. Nie musimy martwić się o to, czy dostaniemy urlop lub kto zajmie się firmą pod naszą nieobecność. Na pewno jest wiele miejsc, które zawsze chciałeś odwiedzić – nie wahaj się! Przeszkodę może stanowić brak funduszy, ale i na to znajdzie się sposób. Oczywiście najlepiej jest pomyśleć o tym jeszcze przed przejściem na emeryturę i już wtedy zacząć odkładać pieniądze na przyszłe wojaże. Jeśli jednak tego nie zrobiłeś, istnieją sposoby na to, by podróżować, nie wydając fortuny.

Niezależnie od tego, które z powyższych aktywności wybierzesz, jedno jest pewne – emerytura może być bardzo satysfakcjonującym okresem w twoim życiu. Najważniejsze, byś nie rezygnował ze swoich potrzeb i marzeń. Wykorzystaj wolny czas na realizowanie pasji, dbaj o swój nieustający rozwój i budowanie zdrowych relacji z otoczeniem. Pamiętaj: to od ciebie zależy, jak będzie wyglądało twoje życie, a najgorsze, co możesz zrobić, to nie robić nic.



Dodaj tutaj swoją ofertę >>>


Czytany 1315 razy Ostatnio zmieniany wtorek, 24 listopad 2015 12:23
Alicja Skibińska

Magister psychologii (ścieżki specjalizacyjne: psychologia kliniczna oraz psychologia międzykulturowa i rodzaju), chętnie parająca się pisaniem. Miłośniczka psów, książek i zagranicznych podróży :)